كروسينسكى ( مترجم : مهراب اميرى )
310
ده سفرنامه ( فارسى )
كارخانه آماده مىگردد . محصولات شال و نمد و تفنگ فتيلهاى كرمان عمدتا به خراسان كابل ، بلخ ، بخارا در استانهاى شمالى صادر مىشود در عوض انقوزه ، صمغ ، ريواس ، و ديگر ادويهجات و پوست بخارا ، كرك ابريشم ، فولاد مس و چاى وارد مىنمايند سه قلم اخير الذكر براى مصارف داخلى به اضافه پسته ، گردو ، برگ گل ، دانههاى صمغ ، پنبه ، قالى و شمش طلا و نقره به هندوستان ، سند ، عربستان ، و كرانههاى درياى سرخ صادر مىگردد . واردات كرمان از كشورهاى اخيرالذكر عبارت است از قلع ، سرب ، آهن ، مس ، فولاد و ديگر ادويهجات چيت ( اروپايى و هندى ) نيل ، چيت موصلى ، چاى ، اطلس ، زرباف ، كاكائو ، جوز چينى ، بلورآلات ، ماهوت و غيره . و همچنين از سند پارچههاى مخصوص دستار ، از عربستان و درياى سرخ قهوه خاك طلا ، عاج ، مشك ، كندو ، برده ، و غيره وارد مىگردد درآمد شهر كرمان در سال 1810 تنها بيست و پنج هزار تومان بود « 4 » ( چاى شمال ايران از سيبرى وارد
--> ( 4 ) - شاهزاده با موافقت شاه يك فوج از سربازان خود را براى حفاظت از شهر و نواحى اطراف اختصاص داده است آنان ماليات گزافى از بابت شال و تفنگ فتيلهاى از بازار دريافت مىنمايند بهاضافه از هر شتر و اسب كه وارد كاروانسراى شهر مىشوند يك روپيه و همچنين از هر حيوان كوچكتر نصف روپيه و از هر الاغ ربع روپيه عوارض دريافت مىگردد تمام عايدات استان بهطور منظم به خزانه سلطنتى واريز مىگردد . در همان ايامى كه من در كرمان بودم يكى از وزراء بههمين منظور به تهران فراخوانده شده است . از دريافت ماليات شال نيز چندان مدتى نمىگذرد علت وصول ماليات شال از اين قرار بود كه وقتى شاهزاده متوجه شد كه تعداد زيادى كارخانه در كرمان تأسيس شده است لذا امريهاى به تمام سكنه شهر و حومه صادر كرد كه پس از روز معينى